طرح پیشنهادی برنامه عمل برای اصلاحات انتخاباتی

اصلاحات انتخاباتی اکنون به‌بحث مهم و حیاتی در گفتمان ملی مبدل شده است. این بحث با توجه به‌حکم قانون اساسی که باید هر چه زودتر در کشور انتخابات پارلمانی برگزار شود، به یک ضرورت فوری مبدل شده است. از پنج دور انتخاباتی که در افغانستان پس از سال 2001، برگزار شده است، تقریبا تمامی آن با بحران مواجه بوده است. در آخرین دور انتخابات ریاست‌جمهوری، متاسفانه شاهد فاجعه‌ی تلخی بودیم که خوشبختانه با توافق‌نامه سیاسی و تشکیل حکومت وحدت ملی که در آن روی اصلاحات انتخاباتی تاکید شده است، معاوضه شد و کشور از رفتن به‌یک بحران تمام‌عیار عبور کرد. اصلاحات انتخاباتی ضمن این‌که تعهد رهبران دو تیم انتخاباتی به‌مردم افغانستان و پیش‌شرط اصلی تشکیل حکومت وحدت ملی می‌باشد، خواست اساسی شهروندان افغانستان نیز می‌باشد. متاسفانه آن‌چه بر انتخابات گذشته رفت، جدا از این‌که صدمه‌ی بزرگی به اعتماد مردم نسبت به‌نظام و نهادهای انتخاباتی وارد کرد، دموکراسی افغانستان را نیز دچار عقب‌گرد و دگردیسی کرد. با ایجاد حکومت وحدت ملی، رئیس‌جمهور پس از گذشت ماه‌ها و اصرار مداوم مردم، احزاب سیاسی و نهادهای مدنی برای شروع اصلاحات انتخاباتی، کمیسیون اصلاحات انتخاباتی را ایجاد کرد؛ امری که می‌بایست در نخستین روزهای تشکیل حکومت وحدت ملی صورت می‌گرفت. کمیسیون اصلاحات انتخاباتی در شروع تشکیلش با مشکلات و انتقادهایی همراه شد. اصلاحات انتخاباتی زمانی ممکن است که اراده‌ی سیاسی و تعهد محکم رهبری نظام موجود باشد. رییس‌جمهور و رییس اجرایی باید صادقانه بخواهند نظام انتخاباتی افغانستان اصلاح شود. از سوی دیگر، این امر زمانی ممکن است که اصلاحات انتخاباتی، به شکل بی‌طرفانه، بدور از زدو بند های سیاسی و به شکل مسلکی در شفافیت تام تطبیق گردد. تا کنون متاسفانه با این اولویت حیاتی گاهی با کندی و گاهی هم با اغماض برخورد صورت گرفته است. متاسفانه تا زمانی‌که نظام و نهادهای انتخاباتی افغانستان اصلاح نشوند، دیگر هیچ انتخاباتی از دست‌برد، تقلب و جنجال مصوون نخواهد بود و بحران اعتماد مردم رانمی‌توان ترمیم کرد. باید میکانیزم‌های ناکارآمد این پروسه اصلاح شوند، قوانینی که به دست‌برد‌های غیرقانونی و مداخله‌های منفی افراد و نهادها اجازه می‌دهند، تعدیل شوند و مامورانی که در هردو نهاد انتخاباتی متهم به‌تخلف و سوی‌مدیریت می‌باشند، برکنار گردند.