از این میان به تعداد ۱۹۳۹ مرکز آن عملآ در سطح مراکز ولسوالی ها باز است و همچنان به تعداد ۱۱ ولسوالی کاملآ سقوط میباشد. در صورت که تعداد مراکز را در سطح این یازده ولسوالی شمارش نمایم گفته میتوانیم که مجموعآ به تعداد ۳۸۴ مراکز غیر قابل باز کردن و در حالت سقوط به سر می برند. در سطح ولسوالی ها مراکز که به دلیل حاکم بودن تهدیدات بلند امنیتی ما نتوانستیم در آنجا کار کنیم و پروسه ثبت نام را به پیش ببریم عبارت اند از ۳۵۰ مرکز میباشد. همچنان در بعضی از ولسوالی های ولایات چون بدخشان، نورستان، ارزگان و زابل به تعداد ۳۹۹ مرکز در سطح مراکز ولسوالی ها موجود است ما نتوانستیم مواد را به آن ولسوالی ها برسانیم. مواد بیشتر از ۷۰ ولسوالی قرار بود از طریق هوا (الیکوپتر) انتقال داده شود که متاسفانه انتقال نگردیده است. تعداد مراکز در هر دو مرحله یعنی تعداد مراکز ثبت نام رای دهندگاه را هم در سطح مراکز ولایات که حدودآ ۱۴۱۹ مرکز میشود و هم تعداد مراکز در سطح مراکز ولسوالی ها را که ۳۰۷۲ مراکز میگردد را جمع نمایم مجموعآ ۴۴۹۱ مرکز فعال و باز میشود که به گونه موازی در این مراکز کار جریان دارد. همچنان عملن به تعداد ۳۲۳۱ مرکز فعال و باز در سطح مراکز ولایات ۳۴ گانه و مراکز ولسوالی ها میباشد و تعداد مراکز سقوط در هر دو مرحله به تعداد ۴۵۸ مرکز، تعداد مراکز بسته به دلیل تهدیدات بلند امنیتی در هر دو مرحله ۴۳۳ مرکز بوده و تعداد مراکز بسته به دلیل نرسیدن مواد ۳۹۹ مرکز میباشد.در مجموع ۳۸۷ ولسوالی داریم که از آن میان به تعداد ۳۳۵ ولسوالی مواد انتقال گردیده و به تعداد ۲۲ ولسوالی باقی مانده مواد انتقال نگردیده است. نکته که نباید فراموش گردد این است که به تعداد ۱۷ ولسوالی در ولایت غزنی که به دلیل مشکلات سیاسی موجود در این ولسوالی ها تا حال مواد به این ولسوالی ها توزیع نگردیده و کمیسیون مستقل انتخابات الی حل مشکلات موجوده اقدام به توزیع این مواد به ولسوالی های متذکره نخواهد کرد، گرچه روند ثبت نام رای دهندگان در مرکز ولایت غزنی جریان دارد ولی باز هم ما در سطح مرکز ولایت متذکره به مشکلات مواجه هستیم. در خصوص پیشرفت کاری بانک معلوماتی (دیتابیس) خدمت تان رسانیده شود که از لحاظ تخنیکی کار آن کاملآ آماده شده است و همچنان مسؤولین تخنیکی (IT) در سطح ولایات آموزش های مرتبط را دیده اند و برنامه آموزش مسؤولین ولایتی هم به پایه اکمال رسیده است. تجهیزات و مواد لازمه به ولایات بارگیری شده و در حال حرکت میباشند. دو ویا سه موضوع محدودی که مربوط به (UNDP) میباشد، از آن جمع یکی آن فراهم آوری انترنت به ۳۴ ولایت را در بر میگیرد و تلاش ها برای بلند بردن ظرفیت انترنتی در سطح ولایات در جریان است. در پیوند به آگاهی عامه کار ها عملآ در حال جریان میباشد، خصوصآ در قسمت آگاهی دهی در بخش تلویزیون ها و رادیو ها خیلی ها خوب پیش میرود که به تعداد ۱۱ شبکه تلویزیونی و ۶۶ رادیو محلی را در بر میگیرد. پروسه آگاهی عامه در ولایات هم نسبتآ خوب پیش میرود. ما از وسایل مختلف کار گرفته ایم تا در آگاهی عامه کار اش خوبتر گردد، بخش کال سنتر (Call Center) کمیسیون مستقل انتخابات در همین هفته فعال میگردد. در تشکیل مربوط به کال سنتر که به تعداد ۳۰ نفر میگردد تلاش صورت گرفته که سهم بخش زنان برجسته بوده و در کنار آن جهت فراهم آوری سهولت ها در بخش حل مشکلات مردم ترکیب زبان را نیز در نظر گرفته شده است تا عندالموقع به خواست ها و مشکلات مردم به زبان خود شان پاسخ ارایه گردد. در قسمت گزینش و استخدام ۲۰۰ تن کارمندان مربوط به دیتا انتری (Data Entry) که امتحان تحریری شان گرفته شده که خوشبختانه اکثریت شان را طبقه اناث تشکیل میدهد. پروسه تعیین و گزینش ۱۰ بست روساًی ولایتی از قبیل ولایت های چون: کندز، سمنگان، پکتیکا، لغمان، نورستان، بلخ، بادغیس، هلمند، فراه و غزنی که در یک ماه گذشته آغاز گردیده بود و در این مدت پروسه شارت لیست (Short List)، امتحان تحریر و تقریری آنها گرفته شده، ضمنآ آن میان دو ولایت (غزنی و فراه ) در روز امتحان یک نفر اشتراک نموده بود که هیچ رقیب برای رقابت در پروسه وجود نداشت و اصول اصلاحات اداری هم چنین ایجاب میکند که هرگاه بست ای که در آن کمتر از دو نفر به رقابت بپردازد در آن هنگام بست متذکره دوباره به اعلان مجدد میرود. بنآ بست های روساًی ولایتی مربوط ولایات غزنی و فراه به اعلان مجدد سپرده شده اند. در پیوند به گزینش و استخدام شش بست ریاست های مرکزی چون: ریاست حقوق، ریاست مالی و حسابی، ریاست تکنالوژی معلوماتی، ریاست پالیسی و پلان، ریاست خارجه و ریاست آموزش های انتخاباتی که قبلآ امتحان تحریر ریاست ها متذکره اخذ گردیده و امتحان تقریری شان در هفته پیش رو گرفته خواهد شد. سپس محترم محمد یوسف رشید ریس اجراییوی (فیفا) ضمن ابراز قدردانی از نهاد های ذیدخل انتخاباتی؛ تاکید بر برگذاری یک انتخابات شفاف، عادلانه و سراسری در کشور نمودند و سوالات ذیل را از آقای بیدار مطح نمودند: در قانون حکم سریع وجود دارد هر زمانی که لیست رای دهندگان ترتیب میگردد باید همراه مردم شریک ساخته شود و بعدآ اعتراضات جمع آوری شود. میباید برای مردم فرصت داده شود تا نام های شان را تصحیح کنند که در تقویم انتخاباتی برای این نکته وقت داده نشده است، واضع گردد؟ در قسمت جمع آوری اعتراضات علیه فهرست ابتدایی کاندیدان، در این زمینه در قانون دو ماده ضد و نقیضی وجود دارد، طوری که در یک ماده زمان رسیدگی را دو روز تعیین کرده و ماده دیگر معیاد آنرا دو هفته تعیین کرده است. پس دو روز با توجه به انتقال مواد کمیسیون مشکل دارند، طبیعاً جمع آوری اعتراضات کار ساده ای نیست. به طور مثال یک شخص که از ولسوالی کشم ولایت بدخشان به دفتر مرکزی کمیسیون می آید و اعتراض و شکایت خود را ثبت میکند پس این پروسه وقت و زمان میخواهد. در این قسمت پشنهاد فیفا این است که معیاد دو هفته زمانی خوبی است و حکم قانون هم در آن قسمت نقض نمیگردد که باید این نکته از جانب کمیسیون رعایت و مدنظر گرفته شود. در صورت که زمان ویا میعاد ثبت نام رای دهندگان در سطح ولسوالی ها در جریان است و همچنان پروسه ثبت نام رایدهندگان در سطح مراکز ولایات تمدید گردیده است، همزمان کمیسیون مستقل انتخابات پروسه ثبت نام نامزدان انتخاباتی را باید شروع میکرد؛ فیفا پیشنهاد کرد که چون برای ولسوالی ها این پروسه جدیداً آغاز گردیده. بطور مثال یک جای مواد نرسیده و یک جای مرکز ثبت نام رای دهندگان بسته است. پس کمیسیون در ۳۳ ویا ۳۴ ولسوالی ها حین مشکلات را دارد که در آنجا پروسه ثبت نام رای دهندگان را آغاز کرده نمیتواند. حالا در این زمینه اولاً تصمیم کمیسیون مستقل انتخابات واضع نیست که بلآخره همین ۳۳ ویا ۳۴ ولسوالی ها که در آنها امکان برگذاری انتخابات وجود ندارد و مشکلات امنیتی خود را دارند پس آیا کمیسیون مستقل انتخابات شورای ولسوالی ها یاد شده را برگذار میکند یا نه. در صورت که این ارقام بالا برود پس تکلیف کمیسیون در این زمینه چیست؟ آقای بیدار بعد از ختم بیانات جناب رشید صاحب، به پشنهادات که از آدرس (فیفا) مطرح گردیده بود پاسخ روشن ارایه نکردند. موضوع گنگ گذاشته شد و به نوعی نتواستند جواب قانع کننده ای پیرامون پیشنهادات پیشکش نمایند. بعدآ جناب محترم محمد نظری نماینده کمیسیون شکایات انتخابات در پیوند به آمادگی ها و هماهنگی های لازم کمیسیون شکایات انتخابات در رابطه به شکایات و اعتراضات واصله در مورد روند ثبت نام رای دهندگان چنین اظهار نموده اند که کمیسیون شکایات انتخابات هم زمان با آغاز پروسه ثبت نام رای دهندگان تدابیر خود را در این راستا داشته است. کمیسیون شکایات انتخابات برای دریافت شکایات و اعتراضات از دو شیوه استفاده می نماید: نخست این که اشخاص شاکی میتوانند شکایت و اعتراض خویش را مستقیماً به دفتر مرکزی این نهاد ثبت و درج نمایند، ثانیاً ایشان میتوانند فورم های شکایت را که در مراکز ثبت نام قابل دسترس میباشند؛ خانه پوری و به مسوول مرکز مذکور تسلیم نمایند. این فورم ها از طریق دفاتر ولایتی کمیسیون انتخابات به دفتر مرکزی کمیسیون شکایات انتخابات جهت پیگیری ارسال میگردد. در پیوند به ارایه معلومات در مورد طرزالعمل رسیدگی به اعتراضات و شکایات در مرحله ثبت نام رای دهندگان خدمت تان بیان شود که کمیسیون شکایات انتخابات یک طرزالعملی جهت رسیدگی به اعتراضات و شکایات انتخاباتی دارد که عملاً در ویب سایت مربوطه به کمیسیون شکایات انتخابات موجود است، که در فصل سوم ماده یازده آن چنین آمده است که بعد از نشر فهرست نهایی کاندیدان مدت دو روز وقت در نظر گرفته شده تا افرادی که شکایت ویا اعتراضی داشته باشند، متوانند در مدت تعیین در قانون متذکره شکایات و اعتراضات خود را ثبت نمایند. راجع به وضعیت ایجاد دفاتر ولایتی کمیسیون شکایات انتخابات چنین عرض شود که کمیسیون شکایات انتخابات در ۳۴ ولایت نماینده های خود را دارد و در ضمن کمیسیون شکایات انتخابات تا اکنون به گونه مستقل در سطح ولایت دفاتر ندارد. در رابطه به استخدام و گزینش کمیشنران کمیسیون شکایات انتخابات مطابق به قانون انتخابات چنین آمده است که ۱⁄۳ حصه کمیشنران ولایتی از آدرس کمیسیون حقوق بشر که به تعداد ۳۴ تن کمیشنر میشود به کمیسیون شکایات انتخابات معرفی میگردد و همچنان کمیسیون شکایات انتخابات طی یک پروسه ۶۸ تن از کمیشنران ولایتی را انتخاب کرده و لیست آنان را ترتیب کرده و جهت منظوری به ریس جمهور به ارگ ریاست جمهوری ارسال شده، بعد از منظوری ریاست جمهوری طی محفلی مراسم تحلیف آنان برگذار خواهد شد و به ولایات مختلف اعزام خواهند شد. متعاقباً خانم روهینا شهابی نماینده محترم ریاست عمومی ثبت و احوال نفوس در ارتباط به توزیع تذکره های تابعیت (کاغذی) مطابق به تفاهمنامه که با کمیسیون مستقل انتخابات به امضأ رسانیده بود چنین بیان نمودند که به تعداد ۱۰۵۰ تیم های سیار مصروف توزیع تذکره در سراسر کشور میباشند که این تیم ها شامل ۳۶۵۰ کارمند میباشند که ۱۲۴۸ واحد اداری را در بر میگیرند و تا کنون به تعداد ۱۱۵۰۰۰۰ یک ملیون و یک صد و پنجاه هزار تذکره توزیع گردیده است. خانم شهابی در ادامه در بخش فعالیت های این نهاد در قسمت آگاهی عامه و اعلانات در پیوند به توزیع تذکره های کاغذی افزودند که اعلانات و کمپاین در این زمینه در شبکه ها تلویزیونی، بروشر ها، پوستر ها صورت گرفته است و در کنار آن اداره ما که قبلاً در قسمت اعلانات و کمپاین توزیع تذکره های کاغذی از طریق رادیو های در سطح ولایات به مشکل مواجع بودیم ولی خوشبتختانه همین حالا که من با شما صحبت میکنم در ۳۴ ولایت ما کمپاین توزیع تذکره های کاغذی را از طریق رادیو عملاً آغاز کرده ایم. خانم شهابی در ادامه در رابطه به بروشر ها و پوستر ها که قبلاً در حالت تدوین بوده و چاپ نشده بودند، افزودند که حالا آنها چاپ گردیده اند و اداره ثبت احوال و نفوس به اساس تفاهمنامه مشترک مشخصاً در کمپاین توزیع تذکره های کاغذی میباشد با وزارت خانه ها و ادارات چون ارگان های محل، وزارت امور زنان، وزارت حج و اوقاف، وزارت امور مهاجرین و با ریاست انسجام کوچی ها را در بر میگیرد. در متن تمام تفاهمنامه ها کمک و همکاری ادارات یاد شده در پیوند به موضوعات مربوط به کمپاین توزیع تذکره های کاغذی خواسته شده است و بر اساس آن ضمیمه یک مکتوب اداره ثبت احوال و نفوس ۱۴۰۰ بروشر معلوماتی که به دو زبان پشتو و دری میباشد، در حدود ۳۶۰ بروشر آن را به تمام ارگان ها و ادارات که اداره ثبت احوال و نفوس همراه شان تفاهمنامه دوجانبه انجام داده، فرستاده شده است که آنها در قسمت توزیع و استفاده آن از طریق ریاست های ولایتی شان همکاری نمایند با اداره ثبت احوال نفوس تا به مردم آگاهی دهی کنند در خصوص اخذ تذکره های کاغذی. تا حالا رقم دقیق از واجدین شرایط رای دهی در دسترس نداریم و ما یک هفته وقت نیاز داریم تا ارقام دقیق را دریافت نموده به اختیار و دسترس شما دوستان قرار دهیم، اما در کلیت امر گفته میتوانیم که تا اکنون بیشتر از یک ملیون تذکره کاغذی برای افرا واجدین شرایط رای دهی توزیع گردیده است. در ارتباط به توزیع تذکره های مثنأ برای واجدین شرایط رای دهی که مشکل امنیتی دارند خدمت تان رسانیده شود که آنعده از شهروندان کشور که بعد از نصب شدن استیکر در تذکره های اصلی شان احساس خطر می نمایند میتوانند با مراجعه به دفاتر اداره ثبت احوال و نفوس در سطح ولایت و ولسوالی ها درخواست تذکره مثنأ نمایند و اداره ثبت احوال نفوس متعهد است بنابر درخواست کمیسیون مستقل انتخابات در زمینه مطابق مواد تفاهمنامه ای که فی میان اداره ثبت احوال و نفوس و کمیسیون مستقل انتخابات صورت گرفته، اجراأت نماید. پروسیجر طوری است که کارمند اداره ثبت احوال نفوس تذکره اصلی را که در آن استیکر نصب گردیده است را باطل نموده و برای متقاضی تذکره مثنأ توزیع میگردد و تذکره باطل شده به منظور استفاده در روز رای دهی در نزد متقاضی باقی می ماند و در سایر موارد فاقد اعتبار میباشد و در آخر خانم روینیا در حصه دیجتال سازی کنده های تذکره های قبلی چنین بیان نمودند که الی اکنون در حدود ۱۹۳۰۰ کنده های تذکره ها دیجتال سازی گردیده است که کمتر از ۳۰۰۰ کنده باقی مانده که در حدود ۱۵ روز آینده مقدار یاد شده هم دیجتال سازی خواهد شد. بعداً نماینده محترم وزارت امور زنان در پیوند به آگاهی دهی در امور انتخابات به زنان یاد آوری نمودند مطابق به تفاهمنامه که وزارت امور زنان با کمیسیون مستقل انتخابات به امضأ رسانیده است؛ وزارت امور زنان متعهد به همکاری از طریق ریاست های ولایتی وزارت امور زنان در ۳۴ ولایت کشور در زمینه آگاهی دهی در امور انتخابات به خانم ها میباشد و همچنان وزارت امور زنان در قسمت آگاهی دهی و تشویق خانم ها برای اخذ تذکره های کاغذی و روند ثبت نام تلاش های وافر نموده تا زنان را از اهمیت و ضرورت اخذ تذکره اطلاع دهی نموده که زنان برای اخذ تذکره و ثبت نام در پروسه انتخابات کوشش نمایند. در ادامه خانم ذکیه بریالی نماینده محترم وزارت امور زنان در رابطه به استخدام زنان تلاشی کنندگان در مراکز رای دهی در سطح کشور افزدوند که در سطح مراکز شهر ها ۱۵۰۰ مرکز رای دهی وجود دارد در این میان در حدود ۳۰۰۰ خانم بدون محارم شان در بخش موظفین امنیتی (تلاشی کننده) جذب و استخدام شده اند به همین منوال در سطح ولسوالی ها به تعداد ۶۰۰۰ خانم با ۶۰۰۰ محارم شان که مجموعاً ۱۲۰۰۰ نفر میشوند برای تلاشی در مراکز زنانه استخدام گردیده اند بخش آموزش شان مربوط وزارت امور داخله بوده و معاشات شان از آدرس وزارت مالیه کشور پرداخت میشود. در ضمن وزارت امور زنان در پیوند به حمایت و تشویق از کاندیدان زن در سطح شورا های ولسوالی ها خوشبین و متعهد به همکاری زنان بوده و تلاش می نماید تا زنان کاندید در انتخابات شورا های ولسوالی ها را از طریق ریاست های ۳۴ گانه ولایتی مربوط به وزارت امور زنان همکاری و کمک صورت گیرد و وزارت متذکره مسؤولیت گرفته تا سایر زنان را تشویق و ترغیب نماید تا کاندیدان از طبقه زنان را در انتخابات پیش رو مورد حمایت قرار دهند. سپس نماینده محترم اداره احصاییه مرکزی آقای اعظیمی در قسمت همکاری این اداره با کمیسیون مستقل انتخابات یاد آور شدند که کمیسیون مستقل انتخابات صرف از اداره احصاییه مرکزی خواهان نفوس در سطح قریه ها شده بودند و به خواست شان رسیدگی صورت گرفت و نفوس قریه ها به دسترس شان قرار گرفت. در پیوند به موضوع همکاری با اداره ثبت احوال و نفوس خاطر نشان باید کرد تا اکنون اداره ثبت احوال و نفوس از اداره احصاییه مرکزی تقاضای همکاری نکرده اند در صورت که خواهان همکاری از اداره احصاییه مرکزی باشند در آنصورت اداره احصاییه مرکزی متعهد به همکاری با ایشان میباشد. ارقام جدید نفوس زیر کار بوده و عنقریب در تاریخ ۲۴ جوزا ۱۳۹۷ اعلام و به دسترس ادارات ذیربط انتخاباتی قرار خواهد گرفت. در اخیر نماینده محترم اداره مستقل ارگان های محل خانم شیلا صبا در ارتباط به تعیین سرحدات ولسوالی ها معلومات ارایه نمودند که کار در بخش تعیین سرحدات ولسوالی ها توسط ادارات ذیربط در جریان است و کمیسیون مستقل انتخابات نیز از جریان کار آگاهی دارد. ضمناً خانم صبا در قسمت منظوری ۲۴ ولسوالی از جانب ریاست جمهوری اشاره نموده و در آن حصه روشنی انداختند که عنقریب منظوری ولسوالی های متذکره تمام خواهد شد.